Lęk społeczny to jedna z częstszych form zaburzeń lękowych u dzieci, która może znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie i rozwój. Choć pewien poziom niepokoju w kontaktach z nieznajomymi jest naturalny – szczególnie około 30. miesiąca życia, gdy pojawia się tzw. prawidłowa faza lęku przed obcymi – problem zaczyna się wtedy, gdy lęk ten nie mija, a wręcz się nasila i utrwala.
Jak rozpoznać lęk społeczny u dziecka?
Lęk społeczny objawia się przede wszystkim usilnym unikaniem kontaktów z osobami spoza najbliższego otoczenia – zarówno dorosłymi, jak i rówieśnikami. Dziecko może dobrze funkcjonować wśród członków rodziny czy znanych sobie osób, jednak w nowych sytuacjach społecznych pojawia się silny niepokój, zakłopotanie, a nawet wycofanie.
Typowe objawy to:
- unikanie zabawy z innymi dziećmi,
- niechęć do udziału w zajęciach grupowych,
- izolacja i poczucie osamotnienia,
- trudności z nawiązywaniem nowych znajomości,
- nadmierna koncentracja na własnym zachowaniu i obawa przed popełnieniem błędu,
- zakłopotanie i wycofanie w sytuacjach społecznych,
- skłonność do unikania chodzenia do szkoły.
W skrajnych przypadkach mogą pojawić się także zaburzenia w rozwoju psychoruchowym, wynikające z ograniczonej aktywności społecznej.
Kiedy lęk społeczny staje się problemem?
Naturalna faza lęku przed obcymi występuje u wszystkich dzieci, jednak jej przedłużenie, utrwalenie i wyolbrzymienie może prowadzić do poważnych trudności. Lęk społeczny utrudnia dziecku rozwijanie umiejętności społecznych, budowanie relacji i zdobywanie nowych doświadczeń. Może prowadzić do trwałej izolacji, a także być przyczyną problemów edukacyjnych i emocjonalnych.
Lęk społeczny a rozwój
Warto podkreślić, że lęk społeczny u dzieci często stanowi prekursor fobii społecznej u dorosłych. Utrzymujący się lęk przed oceną, kompromitacją czy upokorzeniem może w przyszłości prowadzić do poważnych zaburzeń lękowych, utrudniających funkcjonowanie w dorosłym życiu.
Jak wspierać dziecko z lękiem społecznym?
Nie bagatelizuj objawów – zauważenie trudności to pierwszy krok do pomocy.
Zachęcaj do stopniowego podejmowania nowych wyzwań społecznych, ale bez presji.
Buduj poczucie bezpieczeństwa i akceptacji.
Wspieraj rozwój umiejętności społecznych poprzez zabawę i wspólne aktywności.
W razie potrzeby skorzystaj z pomocy psychologa dziecięcego.
Zapraszamy do Sensus Balans – nasi specjaliści pomogą Twojemu dziecku przezwyciężyć lęk społeczny i rozwinąć skrzydła w kontaktach z innymi!