Zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest najczęściej występującym i bardzo dobrze opisanym zaburzeniem neurorozwojowym okresu dzieciństwa. Charakteryzuje się obecnością trwałych wzorców zachowania, układających się w charakterystyczną triadę objawów: problemy z utrzymaniem uwagi, z kontrolą impulsywności oraz nadmierna ruchliwość. Rozpoznanie tego zespołu stawia się na podstawie określonych kryteriów. Objawy te muszą występować przez co najmniej 6 miesięcy i w różnych sytuacjach, w domu i w szkole, aby mogły świadczyć o ADHD.
Jeśli rodzic zauważa, że zachowania dziecka są dużo bardziej nasilone niż u rówieśników i utrudniają mu naukę, relacje czy codzienne obowiązki – warto skonsultować się ze specjalistą.
Objawy związane z deficytem uwagi:
- często popełnia „głupie błędy”, bo nie skupia się na szczegółach,
- łatwo się rozprasza i ma trudność z dokończeniem zadań,
- miewa trudności z utrzymaniem skupienia podczas wykonywania zadań,
- sprawia wrażenie, jakby nie słuchało tego, co się do niego mówi, nawet gdy zwracamy się bezpośrednio
- zmaga się z organizowaniem różnych czynności,
- z niechęcią podchodzi do zadań, które wymagają skupienia,
- gubi ważne rzeczy – książki, przybory szkolne, klucze, telefon,
- zapomina o codziennych sprawach, jak odrabianie lekcji czy spakowanie plecaka
Objawy związane z nadmierną aktywnością i impulsywnością:
- dziecko nieustannie się wierci, rusza rękami i nogami,
- wstaje w sytuacjach, gdy powinno pozostać na miejscu (np. w klasie),
- ma trudność ze spokojną zabawą, odpoczynkiem,
- mówi bardzo dużo, często przerywa innym,
- nie potrafi czekać na swoją kolej (np. w zabawie czy w kolejce),
- często miewa słowotok
- odpowiada zanim ktoś zdąży skończyć pytanie,
Dlaczego warto działać od razu?
Bez odpowiedniego leczenia wiele młodych osób jest zmuszonych samotnie dźwigać ciężar swoich problemów i jakby tego było mało, mierzyć się także z brakiem zrozumienia ze strony własnych rodziców. Niezdiagnozowane dzieci pozbawia się dostępu do narzędzi, które mogłyby się okazać ważne dla ich zdrowia psychicznego oraz wynków w nauce. Kto chce dobrze radzić sobie w dzisiejszym świecie musi posiadać zdolności do uczenia się rzeczy, które niekoniecznie go interesują, i do dostosowania się do systemów, w których nie dostrzega sensu. Motywacja, koncentracja i zdyscyplinowanie są podstawą sukcesu.
Skutki
Zgodnie z ujęciem systemowym rodziny zmiana w zachowaniu jednego z jej członków wywołuje zmiany u pozostałych. Ważne jest, by objąć wsparciem dziecko z ADHD i jego rodzinę możliwie jak najwcześniej. Pierwsze niepokojące objawy, często będące wynikiem niezrozumienia problemu przez otoczenie, widoczne są już na początku procesu edukacji. Niepowodzenia w kontaktach interpersonalnych i brak sukcesów osobistych powodują, że dzieci z nadpobudliwością mają obniżone poczucie własnej wartości i czują się pozbawione oparcia i pomocy osób znaczących. Są często karane za objawy, które mają ograniczony wpływ. Dlatego bardzo szybko spada ich motywacja do nauki szkolnej. Efektywna pomoc dziecku z ADHD jest możliwa w przypadku ścisłej współpracy interdyscyplinarnego zespołu specjalistów z rodziną dziecka.
Podsumowanie
ADHD to zaburzenie neurorozwojowe, które może znacząco wpływać na życie dziecka, jego naukę i relacje z innymi. Jeśli rodzic zauważa u swojego dziecka nasilone trudności z koncentracją, nadmierną ruchliwość czy impulsywność, warto jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą. Wczesna diagnoza i odpowiednie wsparcie pozwalają nie tylko złagodzić objawy, ale także wzmocnić poczucie własnej wartości dziecka i dać mu szansę na harmonijny rozwój.
BIBLIOGRAFIA
Horecka-Lewitowicz, A., Lewitowicz, P., & Szpringer, M. (b.d.). ADHD – jeden z najczęstszych problemów wieku rozwojowego.
Pawlak, P. (2013). Dzieci z ADHD i ich rodzeństwo. Kraków: Wydawnictwo Impuls.
Leer, K. (2022). ADHD. Mózg łowcy i inne supermoce.
📍 SensusBalans – Klinika Zdrowia Psychicznego
Szczecin, ul. Małopolska 11/2
📞 538 300 003