Wielu rodziców martwi się, gdy ich dziecko nie chce próbować nowych potraw, boi się zmian czy uparcie odmawia spróbowania czegoś innego niż dotychczas znane. Czy to powód do niepokoju, czy jednak naturalny element rozwoju? Jako zespół SensusBalans – dietetycy, psychologowie i entuzjaści zdrowego wychowania – wyjaśniamy, czym jest neofobia i jak wspierać dzieci w jej przezwyciężaniu!
Czym jest neofobia dziecięca?
Neofobia to lęk lub niechęć wobec nowości – szczególnie widoczny w zachowaniach żywieniowych, ale dotyczy także nowych doświadczeń, miejsc czy ludzi. Najczęściej manifestuje się jako odmowa próbowania nowych potraw, jednak może objąć każdą nową sytuację.
Czy neofobia to norma rozwojowa?
– Najsilniejsza jest między 2. a 6. rokiem życia.
– Dotyczy aż 50–75% dzieci – a więc większości!
– Zazwyczaj mija wraz z wiekiem, gdy dziecko poznaje świat i nabiera zaufania do nowych doświadczeń.
– Neofobia ma korzenie ewolucyjne – dawniej ostrożność wobec nieznanego chroniła przed zagrożeniem.
Kiedy warto się niepokoić?
Neofobia powinna niepokoić, gdy:
– trwa bardzo długo (kilka miesięcy, a dziecko nadal nie akceptuje żadnej nowości),
– dotyczy nie tylko jedzenia, ale wszystkich zmian,
– towarzyszą jej inne objawy: wycofanie, trudności społeczne, silny lęk w codziennych sytuacjach,
– dieta dziecka staje się bardzo uboga, co może prowadzić do problemów zdrowotnych.
W takich przypadkach warto skonsultować się z psychologiem dziecięcym lub doświadczonym dietetykiem.
Jak wspierać dziecko z neofobią? Praktyczne porady
1. Dawaj dziecku czas i przestrzeń
Nie zmuszaj i nie strasz – nowe rzeczy dla dziecka to realny stres! Twoja akceptacja i cierpliwość są kluczowe.
2. Bądź wzorem!
Pokazuj, że próbujesz nowe rzeczy z entuzjazmem. Dzieci naśladują dorosłych – wspólne gotowanie i odkrywanie smaków to świetna przygoda!
3. Nowości w małych dawkach
Wprowadzaj nowe produkty, zabawy czy sytuacje powoli, krok po kroku, stopniowo oswajając dziecko z nieznanym.
4. Chwal za odwagę!
Doceniaj każdą próbę – nawet jeśli to tylko powąchanie nowego jedzenia czy dotknięcie nowej zabawki.
5. Działajcie razem!
Zaangażuj dziecko w zakupy, wspólne szykowanie jedzenia, wybieranie produktów czy wymyślanie historii o próbowanych nowościach.
Kiedy sięgnąć po pomoc specjalisty?
Gdy czujesz, że neofobia dziecka ogranicza jego rozwój, kontakt z rówieśnikami lub zdrowie – nie zwlekaj. Psycholog lub dietetyk pomoże oswoić lęki i podpowie, jak budować zdrową relację z nowościami w codziennym życiu.
Neofobia to etap rozwoju, z którego większość dzieci wyrasta, pod warunkiem spokojnego wsparcia i odpowiedniego modelowania zachowań przez dorosłych. Pozwól dziecku odkrywać świat w swoim tempie – a gdy coś Cię zaniepokoi, sięgnij po profesjonalną pomoc. Jesteśmy tu, by wspierać Twój rodzicielski spokój i dziecięcą ciekawość!
SensusBalans – w równowadze z rodziną, naturą i zdrowiem!
Bibliografia:
1. Dovey, T.M., et al. (2008). Eating behaviour, behavioural problems, and sensory profiles of children with restricted food choice. Appetite, 50(1), 119-128.
2. Cooke, L.J., et al. (2004). Neophobia and mealtime structure: the role of parental actions in the development of acceptance. Appetite, 42(3), 285-292.
3. Pliner, P. & Hobden, K. (1992). Development of a scale to measure the trait of food neophobia in humans. Appetite, 19(2), 105-120.
4. Harris, H.A., et al. (2020). Food neophobia and picky eating in children: A review. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 17(1), 3.
5. Chatoor, I. (2021). Selective eating and food neophobia in childhood: Developmental perspectives. Nutrients, 13(3), 771.
SensusBalans – Twoje wsparcie w świecie dziecięcych nowości!